Dut çeşitleri, genel olarak dünya genelinde kuzey yarım küre de bir çok ülkede yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Dut ağacı bir çok alanda ekonomi değer olarak kullanılmaktadır. Maddi getirisi yüksek olan dut ağacının yaprağından meyvesine ve hatta odununa kadar farklı sanayi kollarında kullanılmaktadır. Genel olarak dünya geneline bakıldığında ana merkezi Çin olmak üzere Kuzey Yarım Küre de bulunan bir çok ülkede dut yetiştiriciliği yapılmaktadır. Dut Ağacının meyvelerinden gıda sektörüne yapraklarından ise giyim sektöründe kullanılan ipek kumaşlarında kullanılmaktadır. Özellikle Dünya üzerinde Çin 'de yetiştirilen dut ağaçların yapraklarından ipek böcekleri için yaşam alanları sunduğundan, dut ağacı yetiştiriciliğinde açık ara öndedir. Ayrıca Çin gibi yüksek oranda dut yetiştiriciliği çok yaygın olmasa da kuzey yarım küre geneline bakıldığında bir çok dut çeşitleri ve bu çeşitlerin yetiştiriliciliği giderek yaygınlaşmaktadır. Bundan dolayı bir çok dut çeşitleri mevcuttur. Dünya genelinde bulunan dut çeşitlerini maddeler halinde belirtecek olursak;

Dünya Genelinde Yetiştirilen Dut çeşitleri;

  • Morus Alba ( Ak Dut ),
  • Morus Australis ( Çin Dutu ),
  • Morus Celtidifolia,
  • Morus Cathayana,
  • Morus Liboensis,
  • Morus Mesozygia ( Afrika Dutu ),
  • Morus Macroura,
  • Morus Mongolica ( Moğul Dutu ),
  • Morus Microphylla ( Teksas Dutu ),
  • Morus Nigra ( Kara Dut ),
  • Morus Notabilis,
  • Morus Rubra ( Kırmızı Dut ),
  • Morus Serrata ( Himalaya Dutu ),
  • Morus Tiliaefolia ( Ihlamur Yapraklı Dut ),
  • Morus Trilobata,
  • Morus Wittiorum.

Ülkemizde Yetiştirilen Dut Çeşitleri Ve Özellikleri

Ülkemizde yetiştirilen dut çeşitleri genel olarak çok fazla çeşitleri mevcut değildir. Fakat Türkiye geneline bakıldığında tüm bölgelerde dut yetiştiriciliğ yapılmaktadır. Ülkemizde genel olarak yetiştirilen bu dut çeşitlerin kullanım  alanları genelde ekonomi ye bağlı olmaktan ziyade meyvesinden faydalanma ve aynı zamanda bahçelerde gölge niyetinde yetiştiriciliği yapıldığı gözlenmektedir. Gıda olarak öncelikle meyvelerini çiğ tüketerek ve bir diğer kullanım alanları ise pekmezi ve pestilini yapmak amacıyla kullanılmaktadır. Fakat Bursa da ise ipek böcekçiliği yetiştiriciliğe bağlı olarak dut ağaçları yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bu ilimizin dışında ipek böcekçiliği çok fazla yaygın değildir. Ülkemizde yetiştirilen dut çeşitleri ve özelliklerini kısaca açıklayacak olursak; 
 
 
 
Ak Dut ( Beyaz Dut ), Ak dut, genel yapısı olarak ele alındığında 3 m. den başlayarak 15 metreye kadar uzayabilen ağaç türüdür. Ve genel olarak ömürleri uzun olmasından dolayı ve yaz boyu yeşil kalındığından meyvesinde faydalanmak ile birlikte ülkemizin tüm yerinde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Özellikle Anadolu da hemen hemen her bahçede birer tane de olsa ak duta rastlamak mümkündür. Ak dutun meyvesinin lezzet olarak çok tatlı olmasından dolayı ve sulu olmasına bağlı olarak pestil ve pekmez yapımında kullanılmaktadır. Ayrıca ak dut un dünya geneline bakıldığında ana vatanı Çindir. Çünkü ak dutun meyvesinin şirin olmasına bağlı olarak aynı zamanda yapraklarının da tüysüz olmasına bağlı olarak ipek böceklerinin yaşam alanları için en çok tercih ettikleri dut ağacı çeşididir. Ve ülkemizde çokta ileri düzeyde olmasa da Bursa ilimizde de aynı şekilde ipek böcekleri için yetiştirilmektedir.
 
Siyah Dut, Siyah dut, ülkemizde genel olarak ak dutlar gibi çok yaygın olmasa da bir çok bölgemizde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Siyah dut genel yapısı olarak çok fazla uzamamasına karşın dalları oldukça kalın ve sağlamdır. Aynı zamanda Siyah dutlar ilk olarak olgunlaşma evresine başlamadan önce kırmızımsı olarak olgunlaşmakta ve olgunlaşma sürecini tamamladığında meyveleri siyahlaşmaktadır. Ayrıca siyah dutların yaprakları genel olarak tüylü ve oldukça sert olmasından dolayı ipek böcekleri için elverişli olmadığından farklı sanayi kollarında kullanılmaktadır. Mevyesinden genel olarak şurup yapımında ham madde olarak kulanılmakla birlikte aynı zamanda ağaçlarının sert ve sağlam olmasından dolayı marangoz ve oyma sanatı gibi farklı alanlarda kullanılmaktadır.
 
Mor Dut; Mor dut, genel olarak ülkemizde yetiştirilen bir diğer dut çeşitidir. Ülkemizin genel olarak bir çok alanında bulunmakla birlikte yetiştiriciliği çok fazla yaygın değildir. Mor dut, diğer ağaç türlerine göre boy olarak çok fazla uzamaktadır. 20 metreyi bulan ağaçların meyvelerin tadı ise oldukça ekşimsi ve mayhoş bir tadı vardır. Fakat solunum yolları hastalıklarında oldukça etkili yararı mevcuttur. Bundan dolayı, ağaçlarının sert ve dayanaklı olmasından kaynaklı olarak marangozlar tarafından kullanılmakla birlikte meyveleri de özellikle öksürük vb. gibi solunum yolları hastalıklarında şurup olarak yapılmaktadır. 
 
Kaynak : dut.gen.tr
 

Bu bilgi de ilginizi çekebilir

Dut Yaprağının Faydaları Nelerdir?

Dut Yaprağının Faydaları Nelerdir?


  

Bu bilgi de ilginizi çekebilir

Beyaz Dutun Faydaları Nelerdir?

Beyaz Dutun Faydaları Nelerdir?


 

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz

Not: Yazılan yorumların sorumluluğu yazan kişiye aittir. Yazılan yorumlardan dolayı sitemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.