Parite, iki döviz türünün bir araya gelerek birbirlerine karşı ortaya çıkan değer farkı demektir. En çok kullanılan parite ifadesi, dünya ekonomisinin önde gelen iki bölgesi tarafından kullanılan para birimi üzerinden kurgulanır. Bu da EUR/USD şeklinde ortaya çıkan Avrupa Birliği eurosu Amerikan doları paritesidir.

Bu ifadenin sonrasında gelen sayılar ise euro ile Amerikan doları arasındaki değer katını ortaya koyar. Örneğin, EUR/USD paritesi 1.20 gibi bir ifadenin dile getirilmesi, euro’nun Amerikan doları karşısında 1.20 kat değerli konumda bulunduğu anlamına gelmektedir. Paritelerin değer kazanış ve kaybedişlerinin nasıl ifade edildiklerine de değinelim.

X/Y paritesine dair değişimlere dair kullanılan ifadeler şu şekildedir:

  • Y değer kaybettiğinde parite değer kazanır.
  • Y değer kazandığında parite değer kaybeder.
  • X değer kazanıp Y aynı değerde kalırsa parite değer kazanır.
  • X değer kaybedip Y aynı değerde kalırsa parite değer kaybeder.
  • X değer kaybedip Y değer kazandığında parite değer kaybeder.

Paritenin ilk bölümünde yer alan para birimi baz (ana) döviz şeklinde, ikinci bölümünde yer alan para birimi ise karşıt döviz şeklinde açıklanır. Yapılan işlemler sonrasında ortaya çıkan kâr ve zararlar karşıt döviz cinsinden ifade edilir.

Döviz ticareti ile başlayan ve sonrasında da günümüzdeki paritelerin ortaya çıkmasına neden olan para türü alışverişinin büyük bölümü majör döviz adı verilen yedi adet para birimi etrafında gerçekleşmektedir. Bu para birimleri, dünya ekonomisine yön veren ülkelere ve topluluklara dair para birimleridir. Şu şekilde sıralanabilirler:

  • USD – Amerikan Doları
  • Euro – Avrupa Birliği Euro’su
  • GBP – İngiliz Sterlini
  • JPY – Japon Yeni
  • GHF – İsviçre Frangı
  • CAD – Kanada Doları
  • AUD – Avustralya Doları / NZD – Yeni Zelanda Doları

Bu majör para birimlerinin yanı sıra minör ya da bir başka kullanılan ifadeye göre egzotik para birimleri de bulunmaktadır.

Parite Ne Demek?

EUR/USD Paritesi

Piyasalarda en çok ilgi gören parite olmakla birlikte döviz alışverişinin yaklaşık %80’inden fazlası bu parite üzerinden gerçekleşir. Değişimlerde etkin olarak rol oynayan unsurlar, Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşanan gelişmeler olarak söylenebilir. Tabii ki Avrupa Birliği ve bu birliği oluşturan ülkelerde yaşanan gelişmeler de etkilidir.

Ancak baskın olan bölge ABD’dir. Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşanan son ekonomik kriz ile birlikte çok hızlı bir şekilde değer kaybı yaşanması ve Avrupa Birliği’nin euro ortak para birimi uygulamasına geçmesi değer üstünlüğünün euro para biriminde olmasını sağlamıştır. Bir süre çok hızlı bir şekilde değer kazanan ve bu yönde işlem yapan yatırımcıların ciddi paralar kazanmasını sağlayan EUR/USD paritesi günümüzde dengeli bir karaktere bürünmüştür. Bu nedenle işlem görme popülerliğinde bir azalma söz konusudur. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası ve FED tarafından yapılan açıklamalar, parite üzerinde doğrudan etkili olmaktadır.

GBP/USD Paritesi

Döviz piyasasında en çok işlem gören bir başka paritedir. Günlük işlem hacmi oldukça yüksektir. GBP yani Great Britain Pound baz döviz, Amerikan doları ise karşıt dövizdir. Paritenin ana hareketlerini İngiliz ekonomisindeki gelişmeler belirlemektedir. Paritenin tepe noktası 1980’li yıllarda yakalanmış olsa da 1985’li yıllarda dip görülmüştür. Söz konusu tarihten bu yana neredeyse düzenli bir şekilde değer kazanan parite, yakın zamanda İngiltere’de gerçekleştirilen Brexit referandumu sonrasında son yılların en yoğun değer kaybını yaşamıştır. İngiltere ve Birleşik Krallık resmi makamları tarafından yapılan açıklamalar, öngörüler ve değerlendirmeler paritenin ana hareket kaynağı konumundadır.

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz

Not: Yazılan yorumların sorumluluğu yazan kişiye aittir. Yazılan yorumlardan dolayı sitemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.