Balmumu nedir? Balmumu nerelerde kullanılır?

Balmumu nedir? Balmumu nerelerde kullanılır?

Balmumu, arıların peteklerini yapmak için karın halkalarında (segmentlerde) bulunan balmumu bezlerinden salgıladıkları yumuşak sarı veya daha koyu madde. Genellikle balmumu deyince arının hazırladığı petekteki mum anlaşılır. Bunun yanında sanayide hazırlanan maddeye de balmumu denir.

Arının abdomen denilen karın bölgesini oluşturan segmentlerde sağlı-sollu bir çift mum salgı bezi (balmumu aynası) işçi arıların balmumu yapma döneminde kalınlaşarak mum salgılama yeteneğini kazanmaktadırlar. Sıvı olarak aynalar üzerine salgılanan mumlar, mum ceplerinde katılaşarak küçük pulcuklar halini alır. Arılar zincirleme birbirine tutunarak özel hareketlerle balmumu sızdırırlar. Arı ayakları yardımıyla ağzına götürdüğü balmumu pulcuklarını çiğneyerek yumuşatıp yoğurmakta ve böylece petek gözlerinin yapımında kullanmaktadır. Mum örme dönemini tamamlayan işçi arılarda mum salgı bezleri dejenere olur ve birer sıra hücre tabakasına dönüşür.

Balmumu; molekül ağırlığı yüksek, doymuş veya doymamış bazı asitler, alkol ve ester karışımıdır. Bunlar alkali esterler (%72), serbest yağ asitleri (%14), hidrokarbonlar (%11), serbest alkoller (%1) ve bilinmeyen maddelerdir (%2). Balmumunun yoğunluğu bire yakındır (0,966). Erime noktası 62-64 °C derecedir.

Arıcılıkta eski peteklerden elde edilen balmumu tekrar kullanılabilir. Balmumunu elde etmek için, önce petekler baldan ayrılır. Sonra kaynar suya atılır. Yüzeyde toplanan balmumu alınır. Balmumunun erime sıcaklığı 62-65 °C'dir. Bu nedenle eritildiğinde su üzerinde toplanır. Balmumu arılar için zararlı olabilecek bazı hastalıklar taşıyabileceğinden Türkiye'deki standartlara göre temel petek yapımında kullanılacak balmumunun 110 °C'da 12 saat süreyle sterilize edilmesi gerekmektedir.

Balmumun içine, tebeşir, iç yağı ve kola gibi maddeler katılınca bunların tespiti çok güçtür. Sarı balmumu parke cilalamasında, heykel, bazı boya ve mum yapımında kullanılır. Saflaştırılmış, temizlenmiş beyaz balmumu ise ilaç sanayiinde, kremlerin yapımında kullanılır. Kiliselerde yakılan mumlarda en az %32 oranında balmumu bulunması gerektiğinden mum yapma sanayiinde de ciddi miktarlarda kullanılır.

Balmumu Nerelerde, Nasıl Kullanılır?

1. Dudak Kremi Olarak

Doğal olan bu ürünle kış aylarında dudaklarınızı nemli tutabilirsiniz. Yapımı da çok kolaydır. 30 gr kadar balmumunu, kaynayan suyun üstüne konabilecek bir kapta (benmari), düşük ısıda eritin. Sonra bir çay kaşığı çiğ bal, 60 gram kadar soğuktan sıkılmış natürel zeytin yağı ve 60 gram kadar organik kenevir tohumu yağını ekleyin ve 1-2 dakika karıştırın. Karışıma biraz aroma eklemek için 20 damla kadar nane yapı ekleyin ve iyice karıştırın. Karışımı ateşten alın ve dudak nemlendirici kalıbına dökün.

2. Cilt Nemlendiricisi

Derinizin doğal nemini balmumu ile koruyabilirsiniz. Üstelik bir antioksidan olan E vitaminini de ekleyip kuru, yıpranmış ve çatlamış derinizi iyileştirebilirsiniz. Bunun için 120 gram kadar tatlı organik badem yağını 30 gram kadar balmumuna ekleyip kaynayan su üstünde (benmari) eritin. Benmariden kaldırdıktan sonra 60 gram kadar damıtılmış su ekleyin ve iyice karıştırın. Sonrasında karışıma 10 damla kadar E vitamini yağı ve 10 damla kadar da lavanta özü yağı ekleyin. Yağları ekledikten sonra karışımı soğuyana kadar hiç durmadan karıştırın. Sonrasında ayrı kaplara döküp kullanabilirsiniz.

3. Mumlarda

Evlerinizde rahatsız edici mum damlaları olmadan ve zehirli dumanlar çıkarmadan bir ambiyans yaratmanız, balmumundan yapılmış mumlarla oldukça kolaydır. Ayrıca bu mumlar yandığında etrafa tatlı bir bal kokusu yayılır. Tek ihtiyacınız olan balmumu yaprakları, bir fitil, keskin bir bıçak ve güvenli bir kesme tahtasıdır.

4. Pişirmede

Balmumları kalıplama yapmak ve aroma vermek için kullanılır. Pek çok şekerlemenin içerisinde balmumu bulunmaktadır. Ayrıca Fransız bir hamur işi olan ve canelés adı verilen tatlıya özgü bir çıtırlık için balmumu kullanılır.

5. Kaşıntı Giderici Olarak

Balmumunun zehirli sumaktan, zehirli meşeden ve diğer bazı nedenler oluşan kaşıntıları yatıştırmak için kullanabilirsiniz. Küçük bir tencerede 1 yemek kaşığı kuş otu tozunu, 1 yemek kaşığı karakafes otunu ve yarım litre kadar organik zeytin yağını hafif ateşte 3 saat kadar ağır ağır kaynatın. Sonrasında karışımı süzgeçten geçirin ve 60 gram kadar balmumu ekleyin. Krem kutularına döküp kullanabilirsiniz.

6. Ağrı Kesici Olarak

Balmumu etkili bir ağrı ve sızı kesici olarak kullanılabilir. Küçük bir tencerede 1 yemek kaşığı kuş otu tozunu, bir yemek kaşığı acı pelin otu tozunu ve 1 litre kadar tatlı zeytin yağını 3 saat kadar ağır ağır pişirin. Süzdükten sonra 90 gram kadar balmumu ve 10 damla kadar çay ağacı (Hint defnesi) yağını ekleyin.

7. Çekmeceleri Kolay Açabilmek İçin

Eski ama güzel bir büronuz varsa çekmeceleri çekmede zorlanıyor olabilirsiniz. Balmumunu çekmecelerin girip çıktığı raylara sürerseniz, ilk günkü kayganlığı elde etmiş olursunuz. Benzer yöntemler gıcırdayan cam kapıların menteşelerine de uygulanabilir.

8. Zarflarınızı Mühürlemede

Çeşitli davetler için hazırladığınız davetiyelerin farklılık yaratmasını ister misiniz? Balmumundan yapmış olduğunu mührü zarfın kapağına eritebilir, özel bir kaşe ile mühürleyip şekil verebilirsiniz.

9. Cilalama Yapmak İçin

Balmumunun doğal parlaklığı metal, tahta ve beton yüzeyleri parlatmak için birebirdir. Balmumu yüzeyleri koruyarak su veya diğer aşındırıcı öğelerin eşya ile temasını engeller. Balmumu aynı zamanda ayakkabı ve kemer gibi deriden üretilmiş aksesuarları için de koruyucu madde olarak kullanılabilir. Balmumu deriden yapılmış ürünleri nemli, yumuşak ve esnek tutar. Kurumalarını ve çatlamalarını önleyerek kullanım ömürlerini arttırır.

Bu bilgiye katkıda bulun (Üyelik gerektirmez)

Resime tıklayarak resmi yenileyebilirsiniz