Erik Nedir? Eriğin Faydaları Nelerdir ?

Erik Nedir? Eriğin Faydaları Nelerdir ?

Bitki familyası olarak “Rosaceae” dediğimiz gülgiller familyasına ait olup meyvelerinin cinsine de “Prunus” denilen yaz meyvesine erik adı verilir. Erik, Türkiye iklim coğrafyası baz alındığında Doğu Anadolu’nın yaylalarının yüksek kesimlerinde ya da Güneydoğu Anadolu’nun kurak yerleri haricinde bütün bölgelerde yetişebilmektedir. Eriğin birden fazla çeşidi vardır, bu çeşitliliğin ana sebebi her erik türünün farklı mevsim ve tarihlerde olgunlaşabilmesi; bunun dışında dış görünüş olarak da renk ve biçim olarak birbirlerinden ayrılmalarıdır. Örneğin ilk olarak tezgahlara düşen erik can eriğidir, yaz mevsiminin ortalarında bir başka erik türü olan Japon eriği ortaya çıkar, en son da Ağustos ayında olgunlaşma dönemi yaşayan Avrupa eriği Ekim ayına varacak şekilde mahsül vermeye devam etmektedir. Bu saydığımız türlerin hepsinin kendine has rengi (mor, yeşil ya da sarı olabilmektedirler), kokusu, büyüklüğü, şekli ve kabuk kalınlığı vardır. Türkiye’de en çok bilinen ve tüketilen erik çeşitleri papaz eriği, can eriği, tatlı üryani eriği ve mürdüm eriğidir.

İlk olarak geçmiş çağlarda Anadolu’da üretilmeye başlanan erik, o dönemlerde pek çok göç olayı yüzünden dünyada çeşitli coğrafyalara gidip yetişebilme imkanı bulmuştur. Bu konu hakkındaki en bilindik rivayet, eriğin Hazar denizi çevresinden ve Kafkasya bölgesinden dünyaya yayıldığıdır. Tüm dünyadaki erik çeşitlerine baktığımız zaman, sayıca 2000’den fazla oldukları ve özellikle Türkiye’de de 200’den fazla erik çeşidi olduğu göze çarpmaktadır. Türkiye’de Milli Bağ-Bahçe Komitesi adlı kurum bu topraklarda yetiştirilebilecek erik çeşitlerini Santa Roja, Stanley, Can, Red Kennen, Formasa, Climax, Reine Claude Verte, Reine Claude Violette, President, Red Heart, Karagöynük, Giant, Stanley, Üryani, Köstendil ve D’Agant’tır. Yazının başında da bahsettiğimiz gibi erikler türlerine göre değişim gösterdiklerinden dolayı bazı erikler iri ve uzun ağaçlarda bazı erikler ise kısa boylu çalı denilebilecek ağaçlarda yetişmektedir. Eriğin kendi fiziksel özelliklerini sert bir çekirdek ve bu çekirdeğin üzerinde oluşan etli ve sulu bir kısım oluşturur. Bu etli kısımlar eriğin cinsine göre tat olarak değişiklik göstermektedir. Örneğin; bildiğimiz en klasik eriğin tadı ekşimtrak olsa da mor renkli mürdüm eriğinin tadı daha tatlıdır. Çekirdekleri sert yapıdadır ve yenilebilir özelliklere sahip değildir.

Eriklerin yetiştirilme koşulları konusunda da üç farklı tohum çeşidi mevcuttur. Tohumlar; kendine verimli, kendine kısmen verimli ve kendine kısır olmak üzere üç ayrı grupta incelenmektedir. Yetiştikleri ortam ve toprak şartlarına göre verimleri değişen bu tohum çeşitlerinin genel olarak güzel bir mahsül verebilmesi için sıcak ve nemli ortam, mineraller açısından zengin bir toprak yapısı ve derin bir toprak yapısı gerekmektedir. Eriğin içeriğinde bol miktarda vitamin ve mineral de bulunmaktadır. Özellikle B vitamini ve B vitamini türevleri olan B1 vitamini, B3 vitamini, B2 vitamini, B6 vitamini, A vitamini, C vitamini ve E vitaminini bol miktarda içeren erik; bunun dışında magnezyum ve potasyum gibi mineraller açısından da oldukça zengindir. Bu değerleri besin değeri olarak değerlendirdiğimizde vücuda alınan 100 gramlık bir erikle birlikte 17.8 gram karbonhidrat, 17 miligram fosfor, 299 miligram potasyum, 2 miligram sodyum, 0.5 miligram demir ve 0.4 miligram lif içermektedir. 100 gram erik vücudumuzda 66 kalori olarak yer tutmaktadır.

Erik Ağacı

Eriğin faydaları nelerdir?

Besin lifi desteği : Genel olarak meyvelerde, sebzelerde, tahıllı gıdalarda ve bakliyat ürünlerinde bulunan besin lifleri, insan metabolizmasında en önemli olarak sindirim sisteminin doğru ve düzenli çalışmasına yardımcı olmaktadır. Bunun dışında bünyeyi hem kalp hastalıklarından koruma hem de kilo dengeleyici özelliğiyle obeziteye engel olma gibi özellikleri de vardır. Besin lifi açısından son derece zengin olan besinlerden biri olan erik ise mutlaka tüketilmesi gereken ürünler arasında gösterilmektedir. Kabızlık problemi olan bireylerin, sindirim sisteminde bozukluk olan bireylerin özellikle erik tüketmesi bu sorunlarından kurtulmalarına yardımcı olmaktadır. Bunun dışında 100 gramlık erik tüketildiğinde bünyenin besin lifine olan ihtiyacının yüzde altılık bir kısmı giderilmiş olmaktadır.

Kilo kontrolü sağlama : Düzenli bir diyet programı uygulayan kişiler ve kilo kontrolüne özen gösteren kişilerin tüketmesinde çok yararı görülen eriğin az önce bahsettiğimiz besin lifi açısından zengin olması kişiyi uzun sürelerde tok tutma özelliği bulunur ve bu nedenle fazla kalorili yiyecekleri tüketme ihtimaliniz ortadan kalkmış olmaktadır.

Antioksidan etki gösterme : Eriğin içeriğinde bulunan antioksidanlar, insan metabolizmasında yer alan zararlı radikallerin hücrelere negatif etki yaratmasına engel olmaktadır. Bununla ilgili olarak bu serbest radikallerin hücre yapısına zarar verdiği bilindiğinden dolayı hücrelere olan müdahalelerinde hem kalp hastalıkları hem de kanser gibi çok ciddi ve tehlikeli hastalıklara yol açmaları muhtemeldir. Bu nedenle mutlaka beslenme düzenimizde eriğe de yer vererek bu zararlı organizmaların vücut yapımızda tehlike oluşturmalarının önüne geçmemiz gereklidir. Özellikle kırmızı kabuklu eriklerin ve sarı kabuklu eriklerin içeriğinde daha fazla antioksidan bulunduğundan bu tip eriklerin yenilmesine özen gösterilmesi gerekir.

Kemik sağlığını koruma : Eriğin içeriğindeki magnezyum ve K vitamini bünyedeyken, diğer besinler yoluyla alınan kalsiyumun vücut tarafından daha kolay emilebilmesine yardımcı olmaktadır. Özellikle kadınların menapoz sonrası dönemlerinde kuru erik ile beslenmeleri, vücutlarının kaybettikleri kalsiyum miktarını geri kazanmalarına yardımcı olmaktadır.

Kan şekerini dengeleme : Tür olarak kırmızı erikler, tadının tatlı olmasına karşın içeriğindeki düşük glisemik indeksle birlikte kan şekerinin aniden düşüp yükselmesine engel olmaktadır.

Antioksidan: Erikte bulunan güçlü antioksidan bileşenler hücreleri serbest radikallerin tahribatına karşı koruyor.

Serbest radikallerin hücre yapısında oluşturduğu hasar kanserden kalp hastalıklarına kadar pek çok hayati sağlık sorununa yol açtığı için eriğin antioksidan etkisi sağlığımız adına oldukça önemli.

Texas A&M Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışmada sarı ve kırmızı kabuklu eriklerin yeşil eriğe oranla daha fazla antioksidan içerdiği belirlenmiş. Özellikle koyu kabuklu erik yabanmersini kadar etkili bir antioksidan olarak görülüyor.

Demir Emilimi: Antioksidan bakımından zengin olması dışında yüksek miktarda C vitamini içeren erik bu özelliği ile gıdalar yoluyla alınan demirin vücut tarafından emilimini önemli oranda artırıyor.

Demir eksikliği anemisinin kalp ritmi düzensizliği, çocuklarda büyüme sorunları, erken doğum gibi ciddi problemlere yol açtığı düşünüldüğünde yeterli miktarda C vitamini almanın önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. 100 gram erik günlük C vitamini ihtiyacının yaklaşık %16’sını karşılıyor.

Kolesterol: Erik, yine içeriğinde bulunan C vitamini sayesinde kolesterolün kontrol edilmesine yardımcı oluyor. Tek başına kötü kolesterolü düşürmek için yeterli değil ancak, okside olmuş kolesterolün damar içinde birikmesini önleyerek damar tıkanıklığı ve buna bağlı kalp hastalıklarından korunmamızı sağlayan meyveler arasında sayılabilir.

C vitamini aynı zamanda astım, osteoartrit, kolon kanseri ve romatizma gibi hastalıklardan korunmak için kritik öneme sahip vitaminlerden biri.

Makula Dejenerasyonu: Sarı nokta olarak bilinen ve görüşü etkileyen bir retina hastalığı olan makula dejenarasyonu özellikle 55-60 yaş üstü yetişkinlerde görülen bir sorunu.

Yapılan araştırmalar, kalıtımsal özellikler bir yana bırakıldığında daha çok erik tüketen toplumlarda bu hastalığın daha az görüldüğünü ortaya koyuyor.

Araştırmacılar düzenli olarak erik yiyenlerin yemeyenlere oranla sarı nokta hastalığına yakalanma riskinin %36 daha az olduğunu belirtiyorlar.

Besin Lifi: Temel olarak sebze, meyve, bakliyat ve tam tahıllı gıdalarda bulunan besin lifi başta sağlıklı çalışan bir sindirim sistemi olmak üzere diyabet, obezite ve kalp hastalıklarına karşı korunmak için son derece önemlidir.

Besin lifi yağ, protein ve karbonhidrat gibi sindirilmediği için direkt olarak sindirim sistemine geçer ve bağırsak hareketine yardımcı olur. Besin lifi bakımından zengin erik kronik kabızlık çekenlere en çok önerilen meyveler arasındadır. 100 gram erik günlük besin lifi ihtiyacının %6’sını karşılar.

Normal ve sağlıklı bir sindirim sistemi için düzenli olarak erik (her türü olabilir) tüketebilirsiniz.

Kan Şekeri: Kırmızı erik tatlı bir meyve olmasına karşın düşük glisemik indeks değeri sayesinde kan şekerinde ani dalgalanmalara yol açmaz. Bu özelliği nedeniyle tip 2 diyabet hastalarına önerilmektedir.

Kemik Sağlığı: Erikte bulunan K vitamini ve magnezyum minerali gıdalar yoluyla alınan kalsiyumun vücut tarafından emilebilmesi için önemlidir. Kuru erik, menopoz sonrası dönemde kemik yoğunluğunun korunabilmesi için tüketilmesi tavsiye edilen kurutulmuş meyveler arasındadır.

Kilo Kontrolü: Eğer bir diyet programı uyguluyorsanız atıştırmalık olarak erik yiyebilirsiniz. İçerdiği besin lifi ile sizi uzun süre tok tutar ve öğünler arası yaşanabilecek açlık krizlerini aşırı kalorili atıştırmalıklar tüketmeden geçiştirmenize olanak tanır.

Captcha işaretlenmemiş.